Mijn vader overleed onverwacht door suïcide.“Ik zit te diep in mijn negatieve gedachten”

Opgegroeid in een liefdevol gezin waar genieten en positiviteit de hoofdmodus waren en alles kon worden besproken en opgelost. In februari 2018 veranderde Julie’s leven volledig toen haar vader (60) suïcide pleegde. “Het kan blijkbaar iedereen overkomen. Ook al lijkt het leven nog zo perfect.”


Als u worstelt met uw geestelijke gezondheid, zoek dan hulp bij een vertrouwenspersoon of een organisatie voor geestelijke gezondheid / zelfmoordpreventie. Onze e-mail en directe berichten staan ​​altijd open om u door te verwijzen naar diensten en professionals die u kunnen helpen.


Mijn vader was een lieve en nuchtere man die hard werkte in zijn eigen fysiotherapiepraktijk. Anderen helpen zat in zijn aard en hij had hart voor zijn patiënten. Thuis stond de deur altijd voor iedereen open en was hij echte gastheer en levensgenieter. Hij en mijn moeder hadden daarbij een liefdevol huwelijk en mijn broertje Yves (27) en ik groeiden echt op in een fijne, veilige en gezellige omgeving. Nu het begin van het jaar weer is aangebroken, merk ik dat ik weer veel terugdenk aan 2018. Januari en februari zijn sowieso niet mijn favoriete maanden omdat het zo donker en koud is, maar sindsdien zit er een extra donker randje omheen. Daarbij maakt dit corona jaar het ook niet makkelijker. Waar we vorig jaar veel afleiding en ontspanning konden vinden en in december op aan het laden waren in de zon, zitten we nu in de kou zonder echt leuke dingen. En die maken het toch wel echt makkelijker. Maar oké, je moet uiteindelijk zelf de slingers ophangen en die positieve vibe proberen vast te houden. Want ik ben ook heel dankbaar voor alles wat ik heb.


Ik ga je meenemen in het verhaal dat mijn leven veranderde...

Het begon allemaal eind december 2017. Enkele dagen na een onwijs gezellige, uitbundige, culinaire, dansende, plezierige kerst met familie en vrienden in Limburg, ging mijn vader door zijn rug. Hierdoor kon hij tijdens de jaarwisseling vrijwel niets doen en daar baalde hij van, want m´n ouders kregen net dát jaar alle vrienden over de vloer voor een diner. Mijn moeder stond er dus alleen voor met alle voorbereidingen. Papa kon amper lopen, maar ook zitten was heel pijnlijk. Die jaarwisseling was voor hem dus niet leuk want hij beschreef de pijn die hij had als zenuwpijn die vanuit zijn rug uitstraalde naar zijn benen. Na de feestdagen moest iedereen weer aan het werk, maar door de extreme pijn die hij had kon dat voor hem niet doorgaan. Papa had zijn eigen fysiotherapie praktijk en moest al zijn patiënten afzeggen, wat hij vreselijk vond. Toch probeerde hij op afstand contact te houden met zijn lieve collega die veel patiënten had overgenomen. Want zoals hij was, wilde hij zoveel mogelijk de boel draaiende houden en zijn patiënten niet teleurstellen.


Naar gelang de weken verstreken werd de pijn heftiger, waardoor ook het slapen uitbleef. Volgens mama spookte hij ´s nachts veel rond om de pijn te verdragen, want liggen en zitten maakte het niet beter. Zo ging het overdag ook. Met zijn eigen kennis over het menselijk lichaam probeerde hij de eerste weken van alles uit om van de pijn af te komen. Rusten, liggen, bewegen, oefenen, stretchen, pijnstillers het mocht allemaal niet baten.

Frank (mijn vriend) en ik waren ondertussen weer terug naar Amsterdam en Yves woonde net een half jaar in Utrecht. Mama was weer fulltime aan het werk, dus papa zat overdag alleen thuis. In het begin kon hij zich nog wel vermaken met een boek of Netflix-serie, maar achteraf gezien denken we dat zijn negatieve gedachten snel de overhand zijn gaan nemen. Uren alleen zitten - met veel pijn en gedachten als: ´Ik kan niks meer´, ‘Ik ben een last voor iedereen als ik zelf niks kan´, ´Ik kom in een rolstoel als dit niet overgaat´, ´Hoe moet dat nu met de praktijk´, ´Ik heb zo geen inkomsten´, ´Hoe moet ik alles dan betalen´, ´Ik kan nooit meer in de tuin werken´, en ga zo maar door... Doemdenken zeg je dan als gezond persoon, want je denkt nog in oplossingen en niet in problemen. Tel bij die enorme pijn en negatieve gedachten de koude en donkere dagen op en je voelt je nog ellendiger. Dat hij deze gedachten had, hebben we we ons later zo voorgesteld. O.a. door wat hij schreef in zijn afscheidsbrief en hoe hij als persoon niet met ziek zijn om kon gaan. Het was een onafhankelijke levensgenieter.


Ondertussen zocht hij verder naar oplossingen om van de pijn af te komen. Hij ging naar de huisarts, sprak orthopeden en probeerde verschillende soorten pijnstillers, maar niets hielp. Na ongeveer vijf weken had hij een MRI-scan, waaruit bleek dat hij op meerdere plekken een hernia had en dat er sprake was van veel slijtage. Dat laatste was aannemelijk omdat hij naast een drukke, fysieke baan ook altijd met projecten in en om het huis bezig was. Enfin, als fysiotherapeut kende hij het menselijk lichaam uitermate goed en analyseerde zelf ook de foto’s van zijn scan. Achteraf heeft hij, denken wij, daarover zijn eigen conclusie getrokken: ‘Dit komt niet meer goed´ en ‘Ik word niet meer de oude´.


Het glas was niet meer halfvol maar halfleeg, hij was ontzettend moe en had nergens meer zin in. Daarbij namen zijn spiermassa en gewicht dusdanig af, wat ook weer invloed had op zijn mentale gesteldheid, want hij zag zichzelf letterlijk aftakelen.


Omdat we niet bij mijn ouders in de buurt wonen, belde ik bijna elke dag met met papa om te vragen hoe het ging en of er al verbetering was. We waren altijd allemaal positief ingesteld dus we zeiden ook steeds, het komt wel goed, je gaat echt geholpen worden en dan ben je weer de oude. Toen ik in januari een weekend bij m'n ouders was, zag ik zeker nog niet de oude. Hij leek wat in zichzelf gekeerd, moe en futloos. Dat hij waarschijnlijk toen al in die neerwaartse spiraal zat had ik nooit kunnen bedenken. Achteraf ga je proberen het te begrijpen door de puzzelstukjes aan elkaar te leggen en zie je dingen opeens als signaal dat het echt niet goed zat. Als enige vorm van somberheid, depressie of suïcidaliteit echter nog nooit dichtbij je is geweest, dan lijkt dat ook geen optie en denk je daar ook niet aan.

“Achteraf ga je proberen het te begrijpen door de puzzelstukjes aan elkaar te leggen en zie je dingen opeens als signaal dat het echt niet goed zat.”


Februari brak ondertussen aan en we gingen zoals elk jaar een lang weekend naar Limburg om carnaval te vieren. Ik vergeet nooit het moment dat ik binnenkwam en papa in de gang de trap af zag komen. Hij was bleek en dunner geworden en liep krom van de pijn. Het was zielig om te zien en kreeg er echt tranen van in mijn ogen. Ik zei tegen mama dat ik van zijn achteruitgang schrok. Voor haar viel het mee, want zij zag papa natuurlijk elke dag. Maar voor mij was mijn sterke grote bourgondische vader veranderd in een oud, dun mannetje die veel onder de leden had en daar niet mee om kon gaan. En zoals ik al eerder schreef, hij kon niet omgaan met ziek zijn. Als hij al een griepje had dan wilde hij daar zo snel mogelijk van af. Papa was gewoon altijd bezig, werken, met mama leuke dingen doen, projectjes in de tuin en in het huis, uit-eten, met vrienden zijn. ´Gewoon´ volop van het leven genieten.


Het laatste weekend dat ik hem heb gezien, was alles behalve hoe ik hem kende. Met carnaval verzamelde Yves en ik altijd met al onze vrienden bij mijn ouders thuis alvorens we de stad in gingen. Muziek aan, biertjes erbij, gezelligheid vooraf en dan met zijn alle op pad. Papa vond dat geweldig en zag onze vrienden ook graag. Maar dat weekend zonderde hij zich af en was een schim van wie hij was. Hij wilde niemand in de buurt hebben, bang om ook nog een griep op te lopen. Zoals gezegd gingen wij met onze vrienden op stap en ook mama ging die zaterdagmiddag even mee. Ze wilde papa eigenlijk niet alleen laten, maar hij zei: ´Jawel, ga lekker even eruit, want ik ga toch liggen´. We waren nog niet weg of hij appte me in paniek met de vraag waar zijn bril was. Heel gek want zo in paniek was hij nooit. Ik reageerde gewoon zoals altijd en zei dat ik het niet wist, dat zijn bril vast ergens lag en intuïtief voelde zijn paniek heel onprettig. Als ik daar nu aan terugdenk dan vind ik het zo zielig en pijnlijk, want ik weet zeker dat hij toen al heel diep zat. Weer een van die achteraf signalen.


“Suïcide plegen was voordat dit gebeurd was geen onderwerp in ons leven. Het motto was: ´Het komt altijd wel goed, overal is een oplossing voor’.”

Uiteindelijk is het in korte tijd zo'n opeenstapeling geweest die ervoor gezorgd heeft dat zijn stabiliteit, onafhankelijkheid en veiligheid totaal ondermijnd werd. De fysieke beperking en pijn was het eerste dominoblokje dat omviel en zorgde dat de rest ook ging vallen. Tenminste, voor hemzelf, want op geen enkel vlak was er twijfel dat het dramatisch zou worden. Er zat uiteraard een kans in dat hij niet 100% zou herstellen, dat hij, ook omdat hij gewoon ouder werd, minder zou kunnen werken, of minder projectjes thuis zou kunnen doen. Maar dat is ouder worden. Accepteren dat het leven net een berg is. Je klimt nog jong en fit omhoog en op een gegeven moment ga je naar beneden, langzamer en voorzichtiger. Ik denk dat papa dat moeilijk vond omdat dat betekende dat hij afhankelijk zou kunnen worden van anderen. Dat hij dan een last zou zijn, wat hij absoluut niet wilde.


Suïcide plegen was voordat dit gebeurd was geen onderwerp in ons leven. Het motto was ´het komt altijd wel goed, overal is een oplossing voor´. En dat dachten we nu ook. Papa komt er hoe dan ook weer bovenop. Misschien wat minder fit, maar ja hij wordt ook een jaartje ouder, dan mag het een tandje minder. Hij wilde niet minder. Hij wilde leven en doen zoals hij dat deed: 100%


De laatste keer dat ik hem zag...

De laatste keer dat ik mijn vader voor het laatst zag, was de laatste dag van onze carnaval op 12 februari. Ik vroeg hem de avond daarvoor nog wat voor pijn hij voelde. Hij zei dat het niet te beschrijven was, messen in z'n rug en benen. Ik zei dat ik echt dacht het goed zou komen. Die week zou hij namelijk naar een hernia specialist gaan. Ik gaf hem een knuffel. We zijn altijd knuffelig geweest, maar deze keer voelde het anders. Het voelde alsof ik me over hem moest ontfermen en hij onder mij dook. Achteraf denk ik dat hij misschien aangaf: ´ik kan niet meer´. De afspraak bij de specialist ging uiteindelijk niet door en werd verplaatst. Die dag heeft hij helaas nooit gehaald.


Toen was het dinsdagavond 20 februari 2018, 19:30u. De avond dat ons leven veranderde. Frank was op weg naar hockeytraining. Ik wilde net gaan koken, maar werd gebeld door de broer van een vriendin, die vertelde dat er politie bij mijn ouders voor het huis stond. Ik zei ´dat is vast bij de buren´ maar belde mijn vader om even te checken. Hij nam niet op, dus ik belde mama. Ze nam op en zei meteen: ‘Juul, papa heeft zelfmoord gepleegd.´ Daarna voelde ik niks. Ik werd boos en riep alleen maar ‘dat kan niet! Godverdomme!’ Ik sloeg de deuren dicht, ging in een praktische modus en begon op te ruimen, om vervolgens stampvoetend kleren en andere spullen in te pakken voor als we zo naar Limburg moesten rijden. Frank was ondertussen in de auto gebeld door de politie. Zonder het verhaal in detail te horen, wist hij dat het mis was. Hij maakte misselijk rechtsomkeert, reed via het politiebureau bij ons in de buurt en hoorde daar het slechte nieuws. Hij wist toen niet dat ik het al gehoord had en dacht dat hij mij het slechte nieuws moest vertellen. Gelukkig was ik op het moment dat hij binnenkwam niet ingestort, maar eerder ontploft.


Daarna begon die vreselijke autorit van Amsterdam naar Limburg. Ik ben gaan bellen, familie, vriendinnen op de automatische piloot en nog steeds.. heel heel boos. Hoe kon dit? We hebben altijd zo’n fijn leven gehad. Dit bestond gewoon niet! Er was toch altijd een oplossing? Is hij echt dood? De man waar ik zo naar opkeek, die in mijn ogen alles kon waar ik zo dol op was. Een kwartier voordat we bij mijn ouderlijk huis aankwamen moesten we stoppen. We werden allebei misselijk - je voelde gewoon dat deze afschuwelijk realiteit nu dichterbij kwam. Eenmaal thuis - waar Yves al vanuit Utrecht was aangekomen en al een deel van onze familie was - stortte ik in en kwam ik in een shock terecht. Alsof mijn hele, fijne basis onder me vandaan zakte. Die nacht heb ik papa nog verzorgd en aangekleed met mama samen. Ik ben blij dat ik dat gedaan heb. Alsof je op die manier nog even dichtbij bent, afscheid neemt, een laatste eer kan bewijzen. Het bizarre was dat ik ook vond dat zijn gezicht er rustiger uitzag. Alsof je echt kon zien dat de pijn weg was. Dat gaf me rust, want ik wilde hem ook niet zien lijden of vechten tegen die pijn.


“Had ik toen maar geweten wat ik nu allemaal weet over suïcidaliteit. Daarom is het nu mijn missie om dit onderwerp bespreekbaar te maken.”

We hebben een afscheidsbrief gevonden waarin hij schreef dat hij het anders had gewild, maar absoluut geen uitweg meer zag. Niet alleen van de pijn maar vooral ook het weken niet slapen. De zorgen om de praktijk en daarmee de gevolgen die dat met zich mee zou brengen. Papa had zo'n verantwoordelijkheidsgevoel richting mama, Yves en mij, dat hij het niet kon verdragen om fysiek en/of mentaal een patiënt zijn. Dan zou hij ons, in zijn ogen, tot last zijn. Daarbij had hij in zijn werkende leven natuurlijk ook veel fysieke en mentale pijn gezien bij zijn patiënten en dat was gewoon - voor de levensgenieter en voor ons zorgende man die hij was - geen optie. Hij zat in een toestand die wij ons als gezonde personen niet kunnen voorstellen. Na zijn dood zijn we het proces honderden keren doorlopen. Welke factoren hebben een rol kunnen spelen, hoe is het zover kunnen komen? In zijn afscheidsbrief schrijft hij ook dat hij niemand heeft toegelaten in zijn gedachten. Ik vind die brief nog altijd heel pijnlijk omdat ik zijn wanhoop, angst en pijn voel als ik de door hem geschreven zinnen lees. Ik voel me niet schuldig dat ik hem niet heb kunnen helpen. Want die mogelijkheid is er niet geweest. Wel denk ik vaak: had ik toen maar geweten wat ik nu allemaal weet over suïcidaliteit. Daarom is het nu mijn missie om dit onderwerp bespreekbaar te maken. Voor zowel degene die suïcidaal zijn, voor familie of naasten die ermee te maken hebben gehad, professionals maar vooral ook voor een ieder die hier in zijn of haar leven mee te maken zou kunnen krijgen. Weet dat zelfdoding altijd een optie is.


Uiteindelijk ben ik heel dankbaar voor het leven dat we samen met papa en mama hebben gehad. Ik kan alleen maar zeggen dat ik op een onwijs mooi leven terugkijk samen. Hoeveel hij van mama en ons hield, wat we van hem leerde en hoe trots hij op ons was. Na zijn dood zijn we heel goed opgevangen door onze familie, vrienden, en collega´s. Daarnaast was de sportschool, waar ik dagelijks kom, een uitlaatklep en werd ik gesteund door mijn lieve sportmaatjes. Met een van mijn sportmaatjes, Bas, had ik fijne gesprekken die me ook hebben geholpen het een plek te geven. Daarnaast is er nog iets moois uitgekomen: Bas is dominee maar ook coach en oprichter van de open community Holy Hub. Binnen deze community is ruimte om in gesprek te gaan over trends, taboes én de tien geboden. Een plek voor zingeving en inspiratie. Het grappige is dat ik zelf niet gelovig ben maar onwijs veel gehad heb aan onze gesprekken en de manier waarop Bas het leven en de dood met mij besprak. Binnen de Holy hub worden verschillende workshops, bijeenkomsten en andere mooie dingen georganiseerd. Afgelopen december heb ik met Bas de eerste bijeenkomst georganiseerd die in het teken staat van rouw en verlies. Ik ben daar heel dankbaar voor en blij dat ik op deze manier mijn ervaring daarmee kan inzetten om andere te ondersteunen omdat erkenning, herkenning en begrip heel belangrijk zijn voor d houvast in een rouwproces.


Vanaf het begin af aan zijn we allemaal heel open geweest over het feit dat hij suïcide heeft gepleegd. Hij heeft er zelf een einde aan gemaakt. Dat is wat het is. Juist het bespreekbaar maken heeft ons ook geholpen en is niet iets waar wij ons voor hoeven te schamen. Ik zal mijn vader mijn hele leven missen, maar ik heb – onder meer door die fijne steun, liefde en begrip – best wel een bepaalde berusting gevonden. M´n vader is in een situatie terecht gekomen waarbij een combinatie van complexe factoren ervoor gezorgd hebben dat in een neerwaartse spiraal en donkere tunnelvisie terecht is gekomen. Wat ik ontzettend verdrietig en pijnlijk vind, is dat hij niet heeft kunnen aangeven hoe hij zich echt voelde, met name over die negatieve gedachten. Dat hij niemand toeliet in zijn gedachten en kon delen hoe wanhopig en angstig hij was, dat hij geen uitweg meer zag. Dan denk ik: ‘Jeetje, heb je dat allemaal alleen gedragen - wat moet dat zwaar zijn geweest. We hadden je toch kunnen helpen, we waren er toch voor je?’ Het is een machteloos gevoel, omdat je er op dat moment gewoon niet bewust van bent dat iemand zo eenzaam en alleen kan worstelen met een opeenstapeling van negatieve gedachten.


“Het verdrietigste vind ik dat hij niet heeft kunnen aangeven hoe hij zich echt voelde. Dat hij niemand toeliet in zijn gedachten en kon delen hoe wanhopig hij was.”

Ik ben veel over suïcide gaan lezen. Ook omdat ik een baan heb als projectmanager in de GGZ met suïcidepreventie en ervaringsdeskundigheid als aandachtsgebied. Die baan kwam op mijn pad, niet lang na zijn overlijden. Ik dacht, dit moet gewoon zo zijn, dit is het lot. Laat ik deze verdrietige levensgebeurtenis maar omzetten in iets goeds. Het verdiepen in dit onderwerp en de focus daarop vanuit van professie heeft me heel erg geholpen in mijn beeldvorming. Hoe komen suïcidale gedachten tot stand, welke factoren, karaktereigenschappen of trauma´s kunnen van invloed zijn geweest? Hoe ervaren suïcidale mensen die gedachten zelf en wat zeggen degene die het overleefd hebben? Suïcidepreventie zit nu al ruim 2 jaar in mijn portefeuille en ik heb er vanaf het begin af aan mijn missie van gemaakt om dit onderwerp bespreekbaar maken en onder de aandacht te brengen. Als ik op een of andere manier ook maar iets kan betekenen voor mensen die suïcidaal zijn, voor zorgprofessionals, voor familieleden en naasten die ermee te maken hebben of ook achtergebleven zijn nadat zij een dierbare aan zelfdoding hebben verloren, dan wil ik me daarvoor inzetten.


Ik zeg nu zo vaak dat als ik toen geweten had wat ik nu wist, ik hem vragen had gesteld als: ‘Hoe ver gaan jouw negatieve gedachten?’, ‘Heb je er wel eens aan gedacht aan de dood of zelfdoding?’ Super moeilijke vragen, maar ik heb gemerkt dat het voor suïcidale mensen enorm kan opluchten als ze gesteld worden. Het gesprek erover aangaan kan opluchten en het risico op zelfdoding juist verkleinen omdat de schaamte die er vaak heerst dan minder wordt en helpen om de eenzaamheid en spanning weg te nemen en samen een oplossing te vinden. Het is nooit aangetoond dat het vragen naar suïcidale gedachten mensen op ideeën zou brengen. Wanneer het bespreekbaar wordt, zoeken mensen hopelijk hulp. Het is pijnlijk dat iemand zich zo slecht kan voelen. Ik zie nu hoe vaak dit voorkomt. Ik zie het ook niet als keuze maar als de enige uitweg van wanhoop en angst.


Toch wordt er vaak gedaan alsof het niet bestaat. Daarom vind ik het ontzettend belangrijk om er open over praten zodat iedereen ook inziet dat iedereen dit kan overkomen.



 

Written by Julie.


If you are struggling with your mental health please seek help from a trusted person or a mental health/suicide prevention organisation. Our email and direct messages are always open to direct you to services and professionals that can provide help.

0 comments